Η Τελωνειακή Υπηρεσία μπροστά στο νέο
ηλεκτρονικό περιβάλλον.
Αναδιοργάνωση της Τελωνειακής Υπηρεσίας
Συνάδελφοι, καλή σας μέρα!
Αυτό το συνέδριο γίνεται σε
ένα πολύ ρευστό περιβάλλον σε ότι αφορά τα μισθολογικά και τα εργασιακά
δεδομένα, αλλά και σε ότι αφορά το ευρύτερο οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον
της χώρας μας. Από το τελευταίο συνέδριο έως σήμερα έχουν αλλάξει άρδην οι
συσχετισμοί δυνάμεων και ο τρόπος λήψης αποφάσεων. Η Τρόικα εμπλέκεται σχεδόν
σε όλο το φάσμα των σοβαρών αποφάσεων που λαμβάνονται στο δημόσιο και σχεδόν
όλες τελούν υπό την έγκρισή της.
Το θέμα της αναδιοργάνωσης
της Τελωνειακής Υπηρεσίας είχε απασχολήσει και το προηγούμενο Συνέδριο, το
2010. Βέβαια τότε ο βασικός παράγοντας που είχαμε στο μυαλό μας ήταν το νέο
περιβάλλον εργασίας λόγω των επερχόμενων έργων πληροφορικής : ICISNET και ELENXIS. Τώρα η
αναδιοργάνωση της Τελωνειακής Υπηρεσίας είναι μία μνημονιακή υποχρέωση η οποία
υπαγορεύεται από την ανάγκη μείωσης των δομών όλου του δημοσίου για λόγους
εξοικονόμησης πόρων. Πέρα όμως από τη μνημονιακή υποχρέωση το νέο περιβάλλον
εργασίας που προκύπτει λόγω των πληροφοριακών συστημάτων ICISNET και ELENXIS
παραμένει ένας σημαντικός παράγοντας για
την αναδιοργάνωση της Τελωνειακής Υπηρεσίας.
Οι «Μεταρρυθμιστικές Δράσεις»
που έχουν εγκριθεί από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Μεταρρύθμισης σε γενικές
γραμμές είναι οι παρακάτω:
· Η Γενική Διεύθυνση Τελωνείων και ΕΦΚ υπάγεται πλέον
στη Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Εσόδων.
· Οι περιφερειακές και αποκεντρωμένες δομές της
Τελωνειακής Υπηρεσίας προβλέπεται από 315 να γίνουν 251.
· Το ετήσιο δημοσιοοικονομικό όφελος που προκύπτει από
αυτή την περικοπή δομών είναι 70.000 ευρώ λειτουργικές δαπάνες και 615.000 ευρώ
από την μείωση θέσεων ευθύνης.
· Το Σύνολο των ανθρωπίνων πόρων για το Υπ. Οικ. το έτος
2010 ήταν 19.996, το 2012-13 προβλέπεται να είναι 16.956 και στο τέλος του 2015
προβλέπεται να είναι 16.624.
· Η τελική πρόταση για την αναδιοργάνωση της Τελωνειακής
Υπηρεσίας θα γίνει μετά το Νοέμβριο του 2013, οπότε προβλέπεται να τεθεί σε
παραγωγική λειτουργία το ICISNET, και για
τότε προβλέπεται περαιτέρω μείωση δομών.
Η τάση που διαμορφώνεται
είναι η έμφαση στους εκ των υστέρων
ελέγχους. Η πίεση για την περιβόητη διευκόλυνση του εμπορίου ωθεί την
τελωνειακή υπηρεσία σε αποφάσεις που κατά τη γνώμη μας απαξιώνουν το έργο που
επιτελείται και θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον της Υπηρεσίας. Καλώς ή κακώς η
μοίρα των τελωνειακών υπαλλήλων είναι συνδεδεμένη με τη μοίρα της τελωνειακής
υπηρεσίας. Δεν μπορεί να εννοηθεί δυνατός υπάλληλος σε ανίσχυρη υπηρεσία. Είναι
δικό μας συμφέρον να είναι καλά οργανωμένη η υπηρεσία μας, η οποία όλοι το
γνωρίζουμε ότι έχει ήδη προβλήματα στην οργάνωσή της.
Η πίεση που ασκείται τους
τελευταίους μήνες στην Τελωνειακή Υπηρεσία και από την Τρόικα και από τον
Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων ο οποίος έστειλε εμπειρογνώμονες να μας
«βοηθήσουν» είναι στην εξής κατεύθυνση: μείωση
του χρόνου των διαδικασιών, ταχύτατη απελευθέρωση των εμπορευμάτων.
Σύμφωνα με έρευνα του
Πανεπιστημίου ERASMUS που παρουσιάστηκε στη συνεδρίαση της Ολομέλειας του
Ηλεκτρονικού Τελωνείου στις Βρυξέλλες στις 03/12/2012 για μεταφορά από Κίνα σε
ΕΕ απαιτούνται περίπου 160 έγγραφα, από τα οποία 40 είναι κυβερνητικά (για αυτά
γίνεται συζήτηση να μειωθούν αλλά για τα άλλα που τα απαιτεί το εμπόριο δεν
γίνεται καμία συζήτηση). Κυβερνητικά
έγγραφα δεν είναι μόνο τα τελωνειακά, αλλά και αυτά που απαιτούν οι άλλες
υπηρεσίες των κρατών. Είναι λοιπόν μύθος
ότι η Τελωνειακή Υπηρεσία καθυστερεί τους συναλλασσομένους. Όσο γρηγορότερα το
καταλάβουμε τόσο καλύτερα.
Το ερώτημα που μπαίνει εδώ είναι
τι Τελωνειακή Υπηρεσία θα έχουμε? Μπορούν να ελαχιστοποιηθούν οι έλεγχοι, να
αυξηθεί η ταχύτητα απελευθέρωσης των εμπορευμάτων και να μειωθεί έτσι το κόστος
των συναλλασσομένων. Θα γίνει η Ελλάδα το διαμετακομιστικό κέντρο της
νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως το Αμβούργο για τη βορειοδυτική Ευρώπη? Αυτή
είναι η κατεύθυνση? Αν ναι, να το γνωρίζουμε. Και να γνωρίζουμε επίσης τι
σημαίνει να έχεις μία τέτοια Υπηρεσία. Θα έχουμε μία Υπηρεσία με πολλές ή λίγες
θέσεις εργασία? Θα έχουμε μία Υπηρεσία που θα προστατεύει τη δημόσια υγεία ή
όχι? Θα έχουμε μία Υπηρεσία που θα προστατεύει και θα διασφαλίζει τα δημόσια
έσοδα ή θα εξυπηρετεί μόνο τα έσοδα των συναλλασσομένων?
Στο πλαίσιο όλων αυτών που
συζητούνται και σχεδιάζονται είναι και η πρόταση τα παραστατικά που χαρακτηρίζονται
από το Υποσύστημα Ανάλυσης Κινδύνου ως «χαμηλά», δηλαδή με μικρή πιθανότητα να
υπάρχει παράβαση, να μην περνούν καθόλου
από την οθόνη του επόπτη και να απελευθερώνονται αμέσως. Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση για το αν θα ελεγχθεί ή όχι το
εμπόρευμα σε αυτές τις περιπτώσεις δεν θα λαμβάνεται από τον τελωνειακό
αλλά από το Σύστημα. Στον Τελωνειακό Κώδικα προβλέπεται ότι την τελική απόφαση
για το αν θα γίνει έλεγχος την έχει ο Τελωνειακός. Η οπτική του ΠΟΤ είναι ότι
εφόσον το Σύστημα το τροφοδοτούν με προφίλ και κανόνες οι Τελωνειακοί, είναι
σαν να λαμβάνουν τη απόφαση οι ίδιοι. Όμως δυστυχώς το Σύστημα δεν γνωρίζει το
κάθε τοπικό μικροπεριβάλλον ούτε μπορεί να εκτιμήσει όσο καλά ρυθμισμένο και να
είναι αυτά που εκτιμά ο Υπάλληλος που ζει την καθημερινότητα του Τελωνείου. Όλη
αυτή η πίεση ασκείται στο πλαίσιο της προσπάθειας που γίνεται αφενός να μην
έρχονται οι συναλλασσόμενοι στο τελωνείο ώστε να διευκολυνθούν, και αφετέρου
εφόσον δεν θα έρχονται οι συναλλασσόμενοι να περιοριστούν τα φαινόμενα διαφθοράς
στον κλάδο. Εμείς δεν είμαστε αντίθετοι σε αυτά. Αλλά όλα αυτά μπορούν να
επιτευχθούν και με τη δρομολόγηση των παραστατικών από την οθόνη του επόπτη, η
οποία δεν προϋποθέτει την παρουσία του συναλλασσομένου. Από τη στιγμή που
κατατίθεται το μήνυμα άφιξης του εμπορεύματος ο επόπτης μπορεί να το
δρομολογήσει. Η δρομολόγηση δε χρειάζεται λίγα δευτερόλεπτα για να γίνει. Το
δυστύχημα είναι ότι αυτή την οπτική την υποστηρίζουν και συνάδελφοί μας (οι
οποίοι είναι εδώ σήμερα). Από τη στιγμή
που το βάρος δίνεται στους ελέγχους, είναι εγκληματικό να ζητάμε την απόφαση
για τον έλεγχο να μην την παίρνει τελωνειακός υπάλληλος. Αν οι
συναλλασσόμενοι θέλουν να απελευθερώνονται γρηγορότερα τα εμπορεύματά τους να
ζητήσουν απλουστεύσεις. Αυτός είναι ο ρόλος των απλουστευμένων διαδικασιών. Παρακαλώ
αυτό να το σκεφτείτε όλοι και προσπαθήσουμε από κοινού να το αποτρέψουμε.
Ας δούμε λίγο την υπάρχουσα
κατάσταση:
Η τελωνειακή υπηρεσία έχει ήδη αναδιοργανωθεί και συρρικνωθεί αλλά
αναμένεται και άλλη αναδιοργάνωση και συρρίκνωση.
Ο αριθμός των Τελωνειακών Υπαλλήλων έχει μειωθεί απελπιστικά.
Οι αμοιβές των Τελωνειακών έχουν μειωθεί περίπου στο μισό και δεν
ξέρουμε πού θα καταλήξουν.
Τα μέσα δίωξης που διαθέτει το σύνολο της τελωνειακής υπηρεσίας η
οποία καλύπτει λιμάνια αεροδρόμια και σύνορα, όπως αυτά είναι καταγεγραμμένα
στο Υποσύστημα Πόρων, χωρίς να σημαίνει ότι όλα αυτά λειτουργούν, είναι τα
παρακάτω:
1. 24 σκύλοι ανιχνευτές
2. 11 αψίδες ελέγχου
3. 10 συστήματα ακτινών Χ
4. 4 συσκευές ακτινών γ
5. 4 συσκευές ραδιενέργειας
6. 12 ενδοσκόπια
7. 1 γεφυροπλάστιγγα
8. 4 περονοφόρα ανυψωτικά
9. 10 εργαλειοφόρα συστήματα
10.
Πλοία δίωξης
λαθρεμπορίου / υπηρεσιακά αυτοκίνητα ???
Εμείς ως παράταξη θα
προσπαθήσουμε για την 1η ΕΤΥ να καταγράψουμε την κτιριακή και
υλικοτεχνική υποδομή των Υπηρεσιών για να αναδείξουμε τεκμηριωμένα τις
ελλείψεις και τους κινδύνους που αυτοί συνεπάγονται για την Υπηρεσία και για
τους συναδέλφους.
Το εργασιακό περιβάλλον και το μέλλον είναι ρευστό και αβέβαιο.
Με δεδομένους λοιπόν τους
στόχους αλλά και την υπάρχουσα κατάσταση καλούμαστε να δώσουμε τις προτάσεις
μας.
Αυτές οι προτάσεις πρέπει να
ενταχθούν στο πλαίσιο κάποιας στρατηγικής. Η στρατηγική είναι μία έννοια πολύ σημαντική και πολύ δύσκολη.
Προϋποθέτει κάποιον στόχο, κάποιον σκοπό σαφή και με μακροπρόθεσμο χρονικό
ορίζοντα. Επίσης προϋποθέτει ευρεία αποδοχή ούτως ώστε να είναι σταθερή. Υπήρχε
ποτέ στρατηγική για την τελωνειακή υπηρεσία είτε από την Υπηρεσία είτε από το
Συνδικαλισμό? Φοβάμαι πως όχι. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει κάποιες προσπάθειες
για τη στρατηγική των ελέγχων (με το επιχειρησιακό σχέδιο που τρέχει) αλλά αυτή
βέβαια η προσέγγιση δεν συνιστά στρατηγική. Εμείς πιστεύουμε ότι η στρατηγική
θα έπρεπε να χαράζεται από την Υπηρεσιακή Ηγεσία αφού τεθεί σε διαβούλευση και
ενσωματωθούν οι προτάσεις που θα κατατεθούν. Σε αυτή τη διαβούλευση λόγο πρέπει
να έχει και ο συνδικαλισμός ώστε να ληφθούν υπόψη παράγοντες όπως ο αριθμός των
θέσεων εργασίας, οι συνθήκες εργασίας των υπαλλήλων, κλπ.
Κατά τη γνώμη μας η στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί τα
επόμενα χρόνια πρέπει να συνίσταται στους εξής άξονες:
1. Διασφάλιση των υπαρχουσών θέσεων εργασίας και ενδυνάμωση της Υπηρεσίας με νέες προσλήψεις.
2. Αποκατάσταση των αμοιβών
των τελωνειακών υπαλλήλων.
3. Στροφή της Υπηρεσίας στον εκ των υστέρων έλεγχο.
Το ICISNET και η απλοποίηση των διαδικασιών που θα γίνει θα
στρέψουν υποχρεωτικά την Υπηρεσίας στους εκ των υστέρων ελέγχους. Σκοπός μας
πρέπει να είναι οι θέσεις εργασίας που θα διασφαλιστούν από την απλοποίηση των
διαδικασιών να διοχετευθούν στον εκ των υστέρων έλεγχο. Επίσης πρέπει να
υπάρξει στροφή από την ποσότητα στην ποιότητα. Το ζητούμενο δεν είναι να
κάνουμε πολλούς ελέγχους, αλλά λίγους και καλούς. Πρέπει να θεσμοθετηθεί η
έννοια του συνεργείου ελέγχου στο καθηκοντολόγιο ώστε να μην κινδυνεύουν
οι συνάδελφοι που κάνουν ελέγχους
4. Πίεση στην Υπηρεσιακή ηγεσία για εξοπλισμό της
Τελωνειακής Υπηρεσίας με σύγχρονα μέσα
δίωξης ώστε να διευκολυνθούν οι συνάδελφοι στο έργο τους και να μην
κινδυνεύουν. Και δεν μιλάμε μόνο για υπερσύγχρονα και εξειδικευμένα μέσα
ελέγχου. Οι συνάδελφοι στα αεροδρόμια δεν έχουν ούτε γάντια μίας χρήσης να
χρησιμοποιούν στη διάρκεια του ελέγχου. Οι συνάδελφοι που κάνουν έλεγχο
διακίνησης δεν έχουν ούτε ένα γιλέκο με ειδικό ανακλαστικό ύφασμα. Οι
συνάδελφοι στα λιμάνια δεν έχουν μάσκες και κράνη, κλπ.
5. Εκπαίδευση των συναδέλφων
Η εκπαίδευσή μας είναι
ουσιαστικά ανύπαρκτη. Πέρα από το εισαγωγικό σεμινάριο που περνάμε κατά το
διορισμό μας στη συνέχεια η υπηρεσία δεν έχει καμία ευθύνη για την περαιτέρω
εκπαίδευση και επιμόρφωση του τελωνειακού. Η όποια εκπαίδευση (με μορφή
σεμιναρίου) επαφίεται στη διάθεση του υπαλλήλου και την έγκριση του
προϊσταμένου του.
Είναι αναγκαίο να υπάρχει
σαφές πρόγραμμα σπουδών που ο κάθε τελωνειακός θα ακολουθεί ανάλογα με την
εξειδίκευσή του.
Ένας καλά εκπαιδευμένος
υπάλληλος πέρα από την καλή απόδοση που έχει για την υπηρεσία του, είναι ασφαλής και δεν κινδυνεύει να
υποπέσει σε λάθη που ενδέχεται να αποβούν μοιραία και για τον ίδιο.
Η συγχώνευση της ΣΕΥΥΟ στο ΕΚΔΔΑ έφερε την εκπαίδευση
των τελωνειακών υπαλλήλων σε δυσμενέστερη
κατάσταση. Το ΕΚΔΔΑ δυστυχώς δεν έχει την ευελιξία της ΣΕΥΥΟ η οποία
διοργάνωνε επίσης πιστοποιημένα σεμινάρια. Ειδικά η αδυναμία του ΕΚΔΔΑ να
υποστηρίξει σεμινάρια εκτός έδρας τον τελευταίο χρόνο λόγω προβλημάτων στη
σύμβαση με τον Ανάδοχο του έργου, θέτει σε κίνδυνο το θέση σε παραγωγική
λειτουργία του ICISNET.
6. Δημιουργία Εξειδικεύσεων.
Το τελωνειακό αντικείμενο
είναι αχανές. Η ιδιότητα του τελωνειακού δεν αρκεί για να προσδιορίσει τις
δεξιότητες, ικανότητες, γνώσεις που πρέπει να έχει κάποιος για να ασκήσει τα
καθήκοντά του. Πρέπει να δημιουργηθούν περαιτέρω εξειδικεύσεις, με συγκεκριμένο
πρόγραμμα εκπαίδευσης, πρακτική άσκηση και αντίστοιχη εξέλιξη στην ιεραρχία της
υπηρεσίας. Πρέπει δηλαδή η κάθε θέση εργασίας που περιγράφεται στο
καθηκοντολόγιο να συνδεθεί με συγκεκριμένη εξειδίκευση.
Για να γίνει πιο κατανοητό τι
εννοώ, μερικές εξειδικεύσεις θα μπορούσαν να ήταν οι παρακάτω:
o
Δικαστικό –
έλεγχος – λογιστική
o
ΕΦΚ (περαιτέρω
εξειδίκευση: καπνικά, αλκοολούχα, ενεργειακά προϊόντα)
o
Υποστηρικτικές
εργασίες (περαιτέρω εξειδίκευση: διαχείριση προσωπικού, μέσα δίωξης, τεχνική
υποστήριξη)
o
κλπ
Για όλα αυτά όμως συνάδελφοι
απαιτείται συμμετοχή των συναδέλφων.
Αν προσέξατε ο απερχόμενος
ταμίας όταν συζητάγαμε τα έσοδα της ΟΤΥΕ μίλησε για 2200 συναδέλφους. Το πλήθος
των συναδέλφων είναι περίπου 2500. Αυτή η διαφορά των 300 συναδέλφων είναι οι
συνάδελφοι που είτε αρνούνται να εγγραφούν στο σωματείο είτε έχουν διαγραφεί.
Οι αιτήσεις των συναδέλφων που αιτούνται τη διαγραφή τους αυξάνονται συνεχώς.
Αυτό είναι ένα σοβαρό θέμα που δεν έχει συζητηθεί ως τώρα και κακώς
αποσιωπείται. Κατά τη γνώμη μου είναι άλλη μία ένδειξη της απαξίωσης του
συνδικαλισμού.
Όταν γίνονται γενικές
συνελεύσεις, τουλάχιστον στην Αθήνα, η διασφάλιση της απαρτίας είναι πολύ
δύσκολη και δεν επιτυγχάνεται πάντα.
Το ερώτημα που γεννάται είναι
τι μπορεί να γίνει για να καλλιεργηθεί και να ενδυναμωθεί το ενδιαφέρον των
συναδέλφων?
Εμείς είμαστε ως παράταξη
υπέρ ενός ανοιχτού και συμμετοχικού συνδικαλισμού. Πώς μπορεί να υλοποιηθεί
αυτή η διακήρυξη? Ενδεικτικά μπορούμε να κάνουμε τα παρακάτω:
7. Με συνεχή και «συνοπτική» ενημέρωση των συναδέλφων με
ηλεκτρονικά μέσα για τα τεκταινόμενα στα ΔΣ των ΕΤΥ αλλά και των Συνεδριάσεων
της ΟΤΥΕ. Η ενημέρωση καλλιεργεί το ενδιαφέρον.
8. Δημιουργία δυνατότητας των συναδέλφων για συμμετοχή σε
συζητήσεις για τα θέματα του κλάδου από forum.
9. Ψηφοφορίες για θέματα που απασχολούν τον κλάδο μέσω e-petitions.
Τα e-petitions είναι
ένας τρόπος ηλεκτρονικής συγκέντρωσης υπογραφών. Δεν μπορεί να αντικαταστήσει
τις Γενικές Συνελεύσεις, αλλά μπορεί να δώσει τη δυνατότητα στους συναδέλφους
να εκφράσουν άτυπα τη γνώμη τους. Ας μην ξεχνάμε ότι το κίνημα των
αγανακτισμένων, η ώρα της γης, και άλλες ακτιβιστικές δράσεις ξεκίνησαν από το internet. Οργανισμοί όπως η Διεθνής Αμνηστία, το WWF κλπ έχουν σημαντικά επιτεύγματα με τη βοήθεια της
ηλεκτρονικής συγκέντρωσης υπογραφών. Μόλις χτες ξεκίνησε στο avaaz ένα e-petition για την ΕΡΤ.
10.
Αποστολή sms σε συναδέλφους για τη συμμετοχή τους σε κινητοποιήσεις.
11.
Σύγκληση Γενικών
Συνελεύσεων συχνότερα.
Συνάδελφοι, ο νεοέλληνας
θέλει ή ένα τηλεκοντρόλ να αλλάζει κανάλια ή ένα ποντίκι να κάνει κλικ. Αυτός
είναι ο τρόπος να προσεγγίσει κανείς σήμερα τους συναδέλφους.
Το % που πετύχαμε στις
εκλογές, αλλά και η εμφάνιση και άλλων μη κομματικών παρατάξεων είναι
ενδεικτική τη μεγάλης απογοήτευσης μεγάλης μερίδας των συναδέλφων από την
υπάρχουσα συνδικαλιστική εκπροσώπηση.
Αυτό σημαίνει πως ένα μεγάλο
μέρος του κόσμου έχει ζωτική ανάγκη για έναν σύγχρονο, μη κομματικό συνδικαλισμό.
Έχουμε πολύ συγκεκριμένες και
σαφείς θέσεις για τα θέματα της Υπηρεσίας μας. Για εμάς σημαντικό είναι να εγκαινιάσουμε έναν νέο τρόπο δράσης.
Είμαστε υπέρ της συνεργασίας και των
ανοιχτών διαδικασιών. Σας καλούμε να δουλέψουμε όλοι μαζί –όσοι θέλουν και
ενδιαφέρονται και μπορούν – τα θέματα του κλάδου που μας αφορούν. Και το
αποτέλεσμα της δουλειάς αυτής να γίνει η άποψη της ΟΤΥΕ, βάση της οποίας θα
χαράξει τη στρατηγική των διεκδικήσεών
μας.
Σας ευχαριστώ πολύ,
Δέσποινα Ανδριώτη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου